Cuộc tháo chạy tán loạn khỏi Dự án đường sắt đô thị

0
285

Một quả b0m chờ nổ đó là dự đoán của nhiều nhà báo và người am hiểu về kinh tế giao thông khi nói về dự án đường sắt đô thị, gọi tắt MRT.

TS Lương Hoài Nam nêu: “”Quả b0m MRT” ở Sài Gòn có vẻ sắp nổ tung và dự còn lâu lắm người dân nơi đây mới được hưởng MRT. Với lại, tôi vẫn luôn nói rằng một vài tuyến MRT không giải quyết được gì đáng kể cho giao thông đô thị.

Mấy ai có cả điểm đi, điểm đến hàng ngày gần bến MRT? Nếu vẫn phải dừng xe máy kết hợp với MRT thì thà đi xe máy luôn cho đỡ rắc rối việc đổi phương tiện trên hành trình. Gửi xe, lấy xe rất bất tiện.

Chiến lược GTCC ở Sài Gòn (và Hà Nội) nên “xoay trục” từ MRT sang xe búyt. Không phải MRT, mà xe búyt (lớn và nhỏ) với hàng nghìn bến đỗ, hàng chục trạm trung chuyển mới là phương tiện thay thế được xe máy.

Nhưng muốn phát triển hiệu quả xe búyt thì phải loại bỏ dần rồi loại bỏ hẳn xe máy thì mới có đường cho xe búyt chạy, có khách cho xe búyt chở. Khi xe máy kín đường, thói quen đi xe máy ngấm vào máu, thói quen đi bộ không khôi phục lại được thì xe búyt không có cơ hội ở xứ này!

tuyen metro dau tien o tphcm dan thanh hinh

Cứ say sưa với MRT thì sẽ rất tốn tiền và tốn… người”.

Theo giới thiệu được đăng tải trên cổng thông tin của MAUR (Ban quản lý dự án), MAUR được thành lập theo Quyết định số 119/QĐ-UBND ngày 13.9.2007 của UBND TP với chức năng, nhiệm vụ là chủ đầu tư các dự án metro. MAUR có 4 phòng và 4 ban với tổng số viên chức, người lao động là 229 người.

Tuy nhiên,có vẻ như đã có cuộc tháo chạy tán loạn, hiện MAUR còn khoảng 170 viên chức, người lao động; đã có hơn 40 người nghỉ việc hoặc xin nghỉ việc với nhiều lý do khác nhau, trong đó có ông Dương Hữu Hòa, Chủ tịch Công đoàn, Giám đốc Ban Quản lý dự án 1 (thuộc MAUR), cũng đã nộp đơn xin nghỉ việc.

Từ khi thành lập vào năm 2007 đến nay, Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) trải qua 3 đời trưởng ban.

Đầu tiên là ông Nguyễn Đô Lương (đã nghỉ hưu), tiếp đến là ông Bùi Xuân Cường (nay là Giám đốc Sở GTVT TP.HCM) và hiện tại là ông Lê Nguyễn Minh Quang. Ông Quang được UBND TP bổ nhiệm Trưởng ban MAUR (tương đương giám đốc sở) vào cuối tháng 6.2016, thời gian giữ chức vụ 5 năm.

Khi được bổ nhiệm, ông Quang đang làm Tổng giám đốc Công ty Bachy Soletanche Việt Nam, là một người ngoài Đảng, trình độ tiến sĩ; sau đó ông tự ứng cử và trúng cử đại biểu HĐND TP nhiệm kỳ 2016 – 2021.

Tuy nhiên, điều bất ngờ là vào thời điểm gần cuối năm 2018, ông có đơn xin nghỉ việc vì “lý do cá nhân”.

Kiểm toán Nhà nước chỉ ra một số sai phạm của UBND TP.HCM và của ông Hoàng Như Cương – phó trưởng Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM – trong quá trình thực hiện dự án này.

Kiểm toán Nhà nước đã nhấn mạnh việc UBND TP.HCM điều chỉnh dự án là không tuân thủ đúng trình tự thủ tục và thẩm quyền.

tuyen metro dau tien o tphcm dan thanh hinh

Những mái vòm nhà ga đầu tiên của tuyến metro số 1 sắp hoàn thành. Ảnh: Độc Lập

UBND TP.HCM kéo dài thời gian dự án là sai thẩm quyền

Cụ thể, báo cáo kiểm toán cho biết dự án điều chỉnh có tổng mức đầu tư 47.325 tỉ đồng. Theo quy định tại Luật Đầu tư công 2014, dự án sử dụng vốn đầu tư công từ 10.000 tỉ đồng trở lên thuộc dự án trọng điểm quốc gia, phải trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư và Thủ tướng Chính phủ ra quyết định đầu tư.

Bên cạnh đó, khi kéo dài thời gian thực hiện dự án từ một năm trở lên, Chính phủ phải báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định. Tuy nhiên, UBND TP.HCM phê duyệt điều chỉnh thời gian thực hiện dự án từ hoàn thành vào năm 2017 sang hoàn thành vào năm 2019 là không tuân thủ trình tự và thẩm quyền.

Mặt khác, Kiểm toán Nhà nước cũng nhấn mạnh quyết định phê duyệt điều chỉnh dự án khi chưa có báo cáo đánh giá hiệu quả đầu tư và chưa rõ ràng về nguồn vốn. Thực tế, Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản – đơn vị cho vay vốn – mới chỉ xác nhận sẽ tính đến việc bổ sung vốn, chưa xác nhận về cho vay.

Thêm nữa, quyết định phê duyệt tổng mức đầu tư điều chỉnh không đúng khi giá trị được lập với hai loại tiền. Và với mỗi loại tiền lại được tính toán trượt giá khác nhau, như tiền đồng Việt Nam là 10,6%/năm còn tiền Yen là 2,4%/năm.

Kết luận của báo cáo kiểm toán nhấn mạnh, tại thời điểm lập tổng mức đầu tư vào tháng 10-2009, giá trị phê duyệt là 236.626 triệu Yen. Nếu phê duyệt bằng tiền Yen thì trượt giá cũng phải được tính theo tiền Yen. Và tổng mức đầu tư điều chỉnh là 206.126 triệu Yen, giảm 30.500 triệu Yen.

Về tổng mức đầu tư, Kiểm toán Nhà nước khẳng định do hồ sơ thiết kế cơ sở không thể hiện đầy đủ, nhiều hạng mục công trình còn có khoảng 60% giá trị, chưa đảm bảo cơ sở để xác định giá trị tính toán.

Cụ thể, ngoại trừ khối lượng bê tông, thiết bị…, các khối lượng còn lại không đủ các bản vẽ cần thiết để xác định khối lượng. Bên cạnh đó, các thiết bị vật tư nhập từ Nhật Bản chưa đảm bảo căn cứ pháp lý.

Đội vốn do giá vật liệu, tăng lương…

Kiểm toán Nhà nước “bóc ra” một loạt nguyên nhân khiến dự án Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên đội vốn. Cụ thể, do giá nguyên vật liệu tăng và lương tối thiểu tăng từ năm 2006 đến 2009 làm tăng tổng mức đầu tư lên 40%.

Bên cạnh đó, do tăng lưu lượng khách và khối lượng thực tế trong quá trình làm rõ thiết kế cơ sở, làm tăng tổng mức đầu tư lên 43%. Tuy nhiên, theo cơ quan kiểm toán, tính toán lưu lượng khách có thể tăng đột biến gấp hơn hai lần vào năm 2020 dựa trên thông tin về vận hành tuyến số 1,3a là không có cơ sở và thiếu chính xác.

Trong báo cáo kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ sai phạm của ông Hoàng Như Cương – phó trưởng Ban Quản lý đường sắt đô thị – khi phê duyệt điều chỉnh dự án là trái thẩm quyền. Bởi ông Cương chỉ là cấp phó, không có thẩm quyền điều chỉnh tổng mức đầu tư và quy mô của dự án quan trọng quốc gia.

Vì dự án thuộc công trình quan trọng quốc gia, nên việc Sở KH&ĐT TP.HCM thẩm định dự án để phê duyệt cũng không đúng thẩm quyền. Nội dung thẩm định không đảm bảo theo quy định, như không đánh giá tổng mức đầu tư…

Ông Hoàng Như Cương hiện nay đang ở nước ngoài, trong một chuyến đi không hẹn ngày về và cũng không xin phép như thủ tục quy định.

Hình ảnh: ông Hoàng Như Cương

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here